Prawo przyjazne obywatelowi
Projekt „Prawo przyjazne obywatelowi” realizowany był w latach 2021–2023. Projekt sfinansowany został przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Programu Funduszu Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.
Teksty prawne stanowią główny element komunikacji pomiędzy prawodawcą a adresatem normy, czyli obywatelem. Hermetyczny, rozbudowany język prawa sprawia ludziom coraz większe problemy w rozumieniu decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych. Celem projektu było działanie na rzecz uproszczenia języka prawnego i prawniczego oraz podniesienia poziomu świadomości prawnej obywateli.
Projekt opierał się na dwóch płaszczyznach. Pierwsza skupiona była na merytorycznej dyskusji pracowników naukowych i ekspertów związanych z legislacją, jako pole wymiany myśli nt. jasności i zrozumiałości języka prawnego. Druga płaszczyzna opierała się na badaniach empirycznych, których wynikiem był raport podsumowujący analizę kluczowych problemów językowych w stosowaniu prawa.
W ramach projektu zrealizowano m.in.:
- otwarty kurs „Logika dla prawników w aspekcie praktycznym”
- badanie empiryczne dotyczące poziomu zrozumiałości języka prawnego i prawniczego wśród obywateli
- kampanię społeczno-informacyjną (webinaria, artykuły eksperckie, media społecznościowe)
- warsztaty praktyczne z zakresu stosowania prostego języka prawnego
- opracowanie rekomendacji ws. kierunkowych zmian systemu kształcenia prawników i urzędników państwowych
Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Programu Funduszu Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021 – 2030
Język prawniczy kontra język prosty
Język prawniczy tradycyjnie był specjalną odmianą języka ojczystego. Tajemniczy w formie i wyrazie, jest naszpikowany prawniczą łaciną i normandzko-francuskim, mocno zależny od przeszłości i bezwstydnie archaiczny. Przestarzałe słowa rozkwitają, podczas gdy — słowa te...
Zasada prawidłowej legislacji w kontekście zasad techniki prawodawczej tworzenia aktów prawa wewnętrznego
Zasada prawidłowej legislacji w kontekście zasad techniki prawodawczej tworzenia aktów prawa wewnętrznego Zasada prawidłowej, poprawnej czy właściwej legislacji, obok zasady zaufania i ochrony praw nabytych, tworzy drugą z najważniejszych reguł, wywodzących się...
Perspektywy skutków technicznej naprawy komunikatywności aktów normatywnych
Stwierdzenie, że język prawny jest niezrozumiały albo ma – by użyć eufemizmu – kłopot z osiągnięciem wystarczającego waloru komunikatywności, nie jest w zasadzie już niczym odkrywczym i przełomowym. Panuje bowiem co do tego ogólna zgoda: język prawny jest trudny. Nie...
Językowy warsztat prawniczy – niewykorzystany potencjał
Uczestnicząc niedawno w konferencji naukowej przy Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych UW, miałem przyjemność opowiadać o niezrozumiałości języka prawnego. Po pierwsze: co przez nią rozumiem; po drugie: dlaczego jest problemem, po trzecie: czy i jak można ją zmierzyć,...
Zasady techniki prawodawczej – zagadnienia podstawowe
Wskazanie, czym są zasady techniki prawodawczej można sprowadzić do takich pojęć jak: zasady, reguły, wytyczne. Odnoszą się one do tworzenia aktów normatywnych przez uprawnione do tego organy władzy publicznej. Zasady te nazywane są również dyrektywami legislacyjnymi....
Technika języka prawnego w ujęciu Bronisława Wróblewskiego
Technika języka prawnego Bronisław Wróblewski był polskim teoretykiem prawa i karnistą okresu międzywojennego, który w zakresie juryslingwistyki zasłynął najmocniej wprowadzeniem rozróżnienia dwóch rejestrów okołoprawnych: języka prawnego i prawniczego. Praca...
Modalność deontyczna w tekstach prawnych
Modalność można badać biorąc pod uwagę dwa aspekty. Pierwszy dotyczy językoznawstwa, drugi natomiast prawoznawstwa. Problematyka ta badana może być zatem z dwóch perspektyw, dlatego też nierzadko pojawiają się trudności terminologiczne oraz pojęciowe. Modalność...
Problematyka dostępu do tekstu prawnego
W socjologii prawa znane jest pojęcie deprywacji prawnej, czyli stanu niemożności korzystania z prawa. Im wyższy poziom deprywacji prawnej (zwanej też niedostępnością prawa) tym większe problemy w dostępie do prawa i vice vera. Dla dostępu do prawa jest konieczne by...
Prawo przyjazne obywatelowi
Prawo przyjazne obywatelowi Zapraszamy do zapoznania się z pierwszym artykułem otwierająca cykl tekstów eksperckich realizowanych w ramach projektu „Prawo przyjazne obywatelowi” finansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju...
Instrumentarium dostępu do prawa
Instrumentarium dostępu do prawa należy rozumieć jako zróżnicowane polityki publiczne, celem prowadzenia których jest polepszenie poziomu dostępu do prawa, a które są bardzo zróżnicowane zarówno ze względu na techniczną formę implementacji oraz ze względu na...