Przy wsparciu Centrum Analiz Legislacyjnych i Gospodarczych, ukazała się monografia autorstwa prof. Artura Kotowskiego, pt. „„Dostęp do informacji publicznej – tezy orzecznictwa”.
Aktualny rozwój technologii komunikacyjnych oraz stały wzrost znaczenia czynników
demokracji deliberatywnej łączą się z problemem ważenia racji wynikających z dwóch
przeciwstawnych a równie istotnych wartości w demokratycznym państwie prawnym. Pierwszą
z nich jest dostęp do informacji publicznej i możliwość uzyskiwania przez zainteresowane
podmioty informacji o działalności instytucji władzy publicznej oraz innych podmiotów
wykonujących zadania publiczne, choćby z uwagi na fakt, że są one finansowane z budżetu
państwa. Z istoty rzeczy w demokratycznym państwie prawnym dostęp do takich informacji
powinien być możliwie szeroki, tak aby zapewnić realizację celów pochodnych jak m.in.
transparentność działań władzy publicznej czy minimalizacja ryzyka korupcji.
Nie ulega wątpliwości, że w demokratycznym państwie prawnym dostęp do informacji
publicznej w zestawieniu z innymi wartościami dotyczącymi informacji o działaniach władzy
publicznej jest wartością bardzo istotną, bowiem niedemokratyczne ustroje polityczne
odznaczają się w tym względzie decepcją i reglamentacją informacji o działaniach władzy
publicznej. Z drugiej strony, w demokratycznym państwie prawnym jedną z naczelnych
wartości jest prawo do prywatności osoby fizycznej, w tym prawo do ochrony informacji o
sferze prywatnej. Ujawnianie informacji o sferze prywatnej osoby fizycznej może być
dokonywane tylko w szczególnych przypadkach oraz w zakresie działalności publicznej danej
osoby. Zarazem jedynie na podstawie norm określonych w ustawie, precyzyjnie
zakodowanych, może być ów obowiązek realizowany. Wymóg ten koresponduje także z
określeniem praw i obowiązków organów władzy publicznej, co do informacji podlegających
udostępnianiu.
Celem monografii jest analiza najważniejszych problemów stosowania prawa ustawy do
dostępie do informacji publicznej oraz wskazanie głównych tez orzecznictwa powstałego na gruncie tego aktu prawnego. Zjawiska towarzyszące procesom stosowania i wykonywania
ustawy o dostępie do informacji publicznej są znane tak judykaturze jak i zasygnalizowane
zostały w specjalistycznej literaturze przedmiotu. Wśród nich wymienia się:
niedoprecyzowanie znaczeniowe najważniejszych pojęć istniejących w ustawie, brak
należytego wyważenia wartości konstytucyjnych w kontekście ochrony prawa do prywatności
osób, o których informacja podlega udostępnieniu, uzupełnienie treści normatywnych
orzecznictwem sądowym (np. instytucja anonimizacji danych) czy sprzeczność z zasadą nullum
crimen sine lege certa normy z art. 23 ustawy.
W monografii zostaną przedstawione powyższe zagadnienia w kontekście aktualnych
problemów stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z wykazem tez z
orzecznictwa.
Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018 – 2030
