Wyrok TSUE z dnia 14 października 2020 r., C-677/19, SC Valoris SRL przeciwko Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice Craiova i in.

PRZEDMIOT

Wniosek prejudycjalny dotyczący interpretacji zasad prawa Unii: zasady lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TUE), zasady równoważności i zasady skuteczności w kontekście zwrotu podatków pobranych przez państwo członkowskie z naruszeniem prawa UE. Sprawa dotyczyła zgodności z tymi zasadami rumuńskiego prawa, które dla wniosków o zwrot takich podatków ustanowiło termin zawity wynoszący ok. 1 rok, podczas gdy dla zwrotu należności pobranych z naruszeniem prawa krajowego żaden podobny termin nie obowiązywał.

Sąd odsyłający: Tribunalul Vâlcea (Sąd Okręgowy w Vâlcea, Rumunia)

Przedmiot wykładni: Zasady lojalnej współpracy, równoważności i skuteczności prawa UE

ROZSTRZYGNIĘCIE

Czy zasady lojalnej współpracy, równoważności i skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisowi krajowemu ustanawiającemu termin zawity wynoszący ok. 1 rok na składanie wniosków o zwrot podatków pobranych z naruszeniem prawa UE, w sytuacji gdy ustawodawstwo krajowe nie przewiduje podobnego terminu na wykonanie prawa do zwrotu kwot pobranych z naruszeniem przepisów krajowych?

Zasada skuteczności w powiązaniu z zasadą lojalnej współpracy NIE stoi na przeszkodzie przepisowi krajowemu ustanawiającemu termin zawity wynoszący ok. 1 rok na składanie wniosków o zwrot podatków pobranych z naruszeniem prawa UE, jeżeli termin ten rozpoczyna bieg od daty wejścia w życie przepisów mających na celu usunięcie naruszenia prawa Unii.

Zasada równoważności w powiązaniu z zasadą lojalnej współpracy STOI natomiast na przeszkodzie przepisowi krajowemu ustanawiającemu termin zawity wynoszący ok. 1 rok na składanie wniosków o zwrot podatków pobranych z naruszeniem prawa UE, jeżeli takie ograniczenie nie jest przewidziane w odniesieniu do podobnych wniosków o zwrot opartych na naruszeniu prawa krajowego.

STAN FAKTYCZNY

Spółka Valoris zapłaciła w sierpniu 2014 r. kwotę 2451 RON tytułem „ekoznaku dla pojazdów samochodowych” (timbrul de mediu), przewidzianego przepisami rumuńskiej Ordonnance d’urgence nr 9/2013, przy okazji pierwszej rejestracji na Rumunii używanego pojazdu sprowadzonego z Niderlandów.

Trybunał w kilku wyrokach z 2016 r. (m.in. Budișan C-586/14, Câmpean C-200/14, Ciup C-288/14) uznał tego rodzaju rumuńskie podatki ekologiczne za sprzeczne z art. 110 TFUE. W następstwie tych wyroków Rumunia przyjęła w sierpniu 2017 r. OUG nr 52/2017, które przyznało podatnikom prawo do zwrotu tych podatków wraz z odsetkami ustawowymi. Jednocześnie jednak, w drodze wyjątku od ogólnego 5-letniego terminu przedawnienia z kodeksu postępowania podatkowego (art. 219), ustawa ta ustanowiła termin zawity upływający z dniem 31 sierpnia 2018 r. – wynoszący zatem ok. 1 roku od wejścia w życie ustawy.

Valoris złożyła wniosek o zwrot podatku w grudniu 2018 r. – już po upływie tego terminu. Wniosek został odrzucony przez organ podatkowy. Spółka zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że termin zawity ustanowiony przez OUG nr 52/2017 narusza prawo UE.

GŁÓWNE TEZY

• W braku harmonizacji unijnej państwa członkowskie mogą stosować krajowe terminy przedawnienia i zawite do wniosków o zwrot podatków pobranych z naruszeniem prawa UE, pod warunkiem poszanowania zasad równoważności i skuteczności (nb. 21, 24).
• Co do zasady skuteczności: ustanowienie rozsądnych terminów do wytoczenia powództwa co do zasady spełnia wymóg skuteczności, gdyż stanowi wyraz zasady pewności prawa, chroniącej zarówno zainteresowanego, jak i organy administracji (nb. 25). Termin wynoszący ok. 1 rok nie jest sam przez się nierozsądny, pod warunkiem że jego bieg nie czyni wykonywania uprawnień nadmiernie utrudnionym (nb. 27-28).
• Co do zasady równoważności: zasada ta wymaga, by warunki proceduralne nie były mniej korzystne dla wniosków o zwrot opartych na naruszeniu prawa UE niż dla podobnych wniosków opartych na naruszeniu prawa krajowego (nb. 29). Oceny porównywalności wniosków dokonuje sąd krajowy (nb. 29).
• W niniejszej sprawie wnioski na podstawie OUG nr 52/2017 (podstawa: naruszenie prawa UE) podlegają terminowi zawitemu ok. 1 roku, podczas gdy wnioski o zwrot nadpłat podatkowych na ogólnej podstawie (podstawa: naruszenie prawa krajowego) podlegają 5-letniemu terminowi przedawnienia. Ta różnica oznacza mniej korzystne warunki dla wniosków unijnych, co narusza zasadę równoważności (nb. 30-37).
• Argument rządu rumuńskiego, że OUG nr 52/2017 był dla niektórych podatników korzystniejszy niż dotychczasowy stan prawny, nie zmienia oceny, gdyż zasada równoważności nie dopuszcza kompensowania niekorzyści poniesionej przez jedną grupę podatników korzyścią przyznaną innej grupie (nb. 36).

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

Trybunał wydał wyrok bez opinii Rzecznika Generalnego (postanowiono o rozpoznaniu sprawy bez opinii).

POWIĄZANE SPRAWY

• Wyroki z 2016 r. w sprawach Budișan (C-586/14), Câmpean (C-200/14) i Ciup (C-288/14) – uznające rumuńskie podatki ekologiczne od pojazdów za niezgodne z art. 110 TFUE
• Wyrok z 11 września 2019 r., Călin, C-676/17, EU:C:2019:700 – termin zawitego dla zwrotu podatku z naruszeniem prawa UE
• Wyrok z 15 września 1998 r., Edis, C-231/96, EU:C:1998:401 – autonomia proceduralna państw i zasada równoważności
• Wyrok z 29 lipca 2019 r., Inter-Environnement Wallonie, C-411/17, EU:C:2019:622 – zasady równoważności i skuteczności

AKTY PRAWNE

Art. 4 ust. 3 TUE: zasada lojalnej współpracy

Art. 110 TFUE: zakaz dyskryminacyjnego opodatkowania produktów z innych państw członkowskich

Kluczowe przepisy krajowe:

• 1 ust. 2 OUG nr 52/2017 – termin zawity ok. 1 roku na zwrot podatków ekologicznych
• 219 kodeksu postępowania podatkowego – ogólny 5-letni termin przedawnienia

SŁOWA KLUCZOWE

zwrot podatku, naruszenie prawa UE, zasada równoważności, zasada skuteczności, zasada lojalnej współpracy, termin zawity, podatek ekologiczny, pojazdy samochodowe, Rumunia, autonomia proceduralna

Link do wyroku: Curia – C-677/19 (PL)