Panioglu v. Rumunia 33794/14

Rodzaj orzeczenia

wyrok

Data

08.12.2020

Skład Trybunału

Izba

Przedmiot

Wpływ wyrażania opinii o przeszłości zawodowej Prezesa Sądu Kasacyjnego na możliwość awansu sędziego

Wzorce Kontroli

Art. 10 EKPCz

„1. Każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe. Niniejszy przepis nie wyklucza prawa Państw do poddania procedurze zezwoleń przedsiębiorstw radiowych, telewizyjnych lub kinematograficznych.

2. Korzystanie z tych wolności pociągających za sobą obowiązki i odpowiedzialność może podlegać takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jakie są przewidziane przez ustawę i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpieczeństwa państwowego, integralności terytorialnej lub bezpieczeństwa publicznego ze względu na konieczność zapobieżenia zakłóceniu porządku lub przestępstwu, z uwagi na ochronę zdrowia i moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób oraz ze względu na zapobieżenie ujawnieniu informacji poufnych lub na zagwarantowanie powagi i bezstronności władzy sądowej.”

Rozstrzygnięcie

Brak naruszenia art. 10 EKPCz [jednomyślnie]

Stan faktyczny

Skarżąca jest sędzią Sądu Apelacyjnego w Bukareszcie. W 2012 roku napisała dla gazety oraz strony internetowej artykuł pt. „Nic o tym, jak to Towarzysz Prokurator został przewodniczącym wszystkich sędziów” w którym opisywała swoje doświadczenie czasów komunistycznych, a zarazem wskazywała prokuratora jako współwinnego zbrodniom komunistycznym oraz niedorzeczność sytuacji, że ta osoba, pełniąca funkcję prokuratora w poprzednim ustroju, piastowała najwyższą funkcję w sądownictwie.

Wkrótce potem rumuński odpowiednik KRS wszczął wobec Skarżącej postępowanie dyscyplinarne, w trakcie którego stwierdził, że naraziła opinię o Prezesie Sądu Kasacyjnego, jego dorobku zawodowym i integralności moralnej na szwank. Orzekł złamanie art. 18 ust. 2 kodeksu etyki zawodowej sędziów i prokuratorów, co zostało odnotowane w dokumentach jej dotyczących. Skarżąca nieskutecznie odwołała się od decyzji do Sądu Kasacyjnego w 2013 roku, zaś w późniejszych latach próbowała domagać się na drodze sądowej usunięcia informacji na temat przewinienia dyscyplinarnego. W 2019 roku Sąd Kasacyjny uznał przedmiotowy przepis kodeksu etyki za niezgodny z prawem z uwagi na jego niejasność. Wobec tego skarżąca pozostanie jedyną osobą uznaną winną złamania normy z tego przepisu.

W 2017 roku Skarżąca bezskutecznie ubiegała się o awans do Sądu Kasacyjnego. Informacja o delikcie znalazła się w jej dokumentach podobnie jak informacje o jej innym przewinieniu dyscyplinarnym, miała także wpływ, choć nie automatyczny, na jej ocenę okresową za lata 2011-2013, która była potrzebna do spełnienia wymogów formalnych udziału w konkursie.

Główne tezy

Subiektywne odczucie skarżącego nie wystarcza, aby stwierdzić, że osoba ta poniosła znaczny uszczerbek. Subiektywne postrzeganie musi być uzasadnione obiektywnymi podstawami. (§ 73)

Trybunał wielokrotnie wskazywał, że sam fakt, że przepis prawny może prowadzić do rekonstrukcji więcej niż jednej normy niekoniecznie oznacza, że ​​nie został spełniony wymóg przewidywalności. (§ 104)

Brak orzecznictwa w zakresie stosowania danego przepisu prawa nie oznacza, że jego zastosowanie byłoby nieprzewidywalne czy arbitralne. (§ 105)

Mając na uwadze zawód skarżącej, Trybunał wskazuje, że ​​można się tego spodziewać po urzędnikach publicznych zasiadających w sądownictwie, że powinni wykazać się powściągliwością w korzystaniu z wolności wypowiedzi we wszystkich przypadkach w których autorytet i bezstronność wymiaru sprawiedliwości mogą zostać zakwestionowane. To autorytet i wzniosły charakter urzędu sędziego narzucają ten obowiązek. Ważnym jest, aby sądownictwo cieszyło się zaufaniem publicznym, jeśli ma spełniać swoje funkcje. (§ 114)

Jako sędzia i w kontekście społeczno-historycznym skarżąca powinna była być świadoma ryzyk związanych z publikacją jej artykułu oraz potencjalnego wpływu zarówno na życie zawodowe Prezesa Sądu Kasacyjnego, jak i autorytet wymiaru sprawiedliwości. (§ 119)

Odszkodowanie

Koszty postępowania

Powiązane sprawy

Baka v. Węgry

Perinçek v. Szwajcaria

C.P. v. Zjednoczone Królestwo

Akty normatywne

Kodeks etyki zawodowej sędziów i prokuratorów w brzmieniu z czasu postępowań krajowych

– Artykuł 18

 “(1) Relacje sędziów i prokuratorów w grupach, do których należą, muszą opierać się na szacunku i dobrej wierze, niezależnie od doświadczenia zawodowego i stanowiska

(2) Sędziom i prokuratorom zabrania się wyrażania opinii dotyczącej moralności i zawodowej uczciwości kolegów”

[(1) The judges’ and prosecutors’ relations within the groups they belong to must be based on respect and good-faith, regardless of their work experience and position

(2) The judges and prosecutors were prohibited from expressing their opinion with regard to the moral and professional integrity of their colleagues.]

Słowa kluczowe

autorytet; wymiar sprawiedliwości; postępowanie dyscyplinarne; swoboda wypowiedzi; komunizm

Wyrok ETPC

http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-206352

Krótkie streszczenie

Sędzia publikuje artykuł w którym wskazuje na udział prezesa Sądu Kasacyjnego jako prokuratora w komunistycznych zbrodniach, za co zostaje dyscyplinarnie ukarana. Lata później stwierdza, że niesłusznie nałożona kara dyscyplinarna uniemożliwia jej awans. Czy swoboda wypowiedzi została w tej sprawie naruszona?

*Przemyślenia własne