Prezentujemy tekst autorstwa doktor Katarzyny Julii Kowalskiej, współautorki książki Nieodpłatna pomoc prawna, która od kilkunastu lat udziela porad prawnych osobom potrzebującym.
Tekst otwiera cykl publikacji dotyczących różnych aspektów darmowego poradnictwa oraz zagadnień związanych z tematyką praw człowieka.
Potrzeby konsultowania spraw codziennych z osobami, które w oparciu o swoje przygotowanie merytoryczne i doświadczenie życiowe mogą pomóc nam podjąć właściwą decyzję, udzielić wsparcia na etapie podejmowania zobowiązań, doradzić w kwestiach dla nas ważnych, często zupełnie dla nas nowych realizowane są na terenie całej Polski, w punktach należących do różnego nurtu poradnictwa: prawnego, obywatelskiego, psychologicznego, rodzinnego, konsumenckiego, zawodowego i prozdrowotnego.
Poradnictwo świadczone w uniwersyteckich poradniach prawnych
W Polsce działa 27 uniwersyteckich poradni prawnych, zwanych również klinikami prawa.
W punktach tych pod opieką merytoryczną pracowników naukowych i praktyków studenci wyższych lat prawa udzielają pisemnych porad prawnych.
Pomoc studentów dotyczyć może spraw z zakresu m.in.: prawa pracy, prawa medycznego, prawa karnego, prawa spadkowego, podatkowego, dotyczących zagadnienia dyskryminacji, należących do kompetencji sądownictwa międzynarodowego.
Poradnie działają w oparciu o wypracowane na przestrzeni lat standardy – gwarantujące wysoką jakość pracy studentów oraz modelu udzielanego wsparcia.
O pomoc może starać się każdy, kogo nie stać na pomoc odpłatną. Przed przystąpieniem do udzielania pomocy klienci podpisać muszą stosowne oświadczenie.
Pełna lista uniwersyteckich poradni prawnych dostępna jest pod poniższym linkiem:
http://www.fupp.org.pl/kliniki-prawa/kliniki-w-polsce
Ważne: zanim udasz się do poradni prawnej działającej przy wyższej uczelni skorzystaj ze spisu poradni dostępnego na stronie Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych, zadzwoń i upewnij się w jakich godzinach i kiedy możesz skorzystać z pomocy studentów.
Poradnictwo z zakresu praw pacjenta i sytuacji osób chorujących i ich bliskich
Programy poradnicze realizowane są przez działające na terenie całego kraju organizacje pozarządowe powstałe na rzecz wspierania pacjentów, ich rodzin, popularyzacji postaw pro zdrowotnych i praw pacjenta, czy też dążenia do poprawy dostępności świadczeń dla określonych grup osób chorych.
Dostrzegając doniosłość ich działalności Rzecznik Praw Pacjenta uruchomił infolinię
Łączy nas pacjenta, za pośrednictwem której dyżury odbywają przedstawiciele poszczególnych organizacji, zaś dzwoniące z całego kraju osoby mogą zadawać nurtujące pytania. Wsparcie merytoryczne oraz wsparcie wynikające z okazywanego zrozumienia problemów drugiej osoby jest niezwykle istotne zarówno w procesie choroby, jak i zdrowienia.
Ważne: Rzecznik Praw Pacjenta prowadzi profil w mediach społecznościowych (na portalu
Facebook), a także stronę internetową, na której na bieżąco publikowane są listy dyżurujących na infolinii organizacji.
https://rpp.gov.pl/kontakt/mozliwosci-kontaktu/
Poradnictwo świadczone na podstawie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2018 r.. poz. 1467) stworzyła możliwość uzyskania pomocy przez każdego, ktonie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej – przed skorzystaniem z pomocy podpisać należy stosowne oświadczenie.
Porad udzielają: adwokaci, radcowie prawni, aplikanci radcowscy i adwokaccy. Można skorzystać ze wsparcia mediatora, doradcy podatkowego oraz doradcy legitymującego się odpowiednim doświadczeniem i odbytymi szkoleniami.
Można skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, nieodpłatnej mediacji.
Pełna lista punktów, w których realizowana jest pomoc na podstawie ustawy dostępna jest tutaj:
https://darmowapomocprawna.ms.gov.pl/pl/mapa-punktow/
Na stronie działa wyszukiwarka.
Ważne: jeśli w sprawie, z którą chcesz się zwrócić do prawnika/doradcy posiadasz dokumenty – skompletuj je. Najważniejsze daty i wydarzenia dotyczące Twojej sprawy spisz na kartce i zabierz ją ze sobą na spotkanie.
Poradnictwo świadczone przez organizacje pozarządowe i wybrane instytucje publiczne w Warszawie
Niektóre organizacje pozarządowe świadczą poradnictwo dla beneficjentów swojej działalności.
Wsparciem są objęte osoby należące do określonych grup. Dla przykładu, na terenie Warszawy wskazać można:
Centrum Praw Kobiet
Fundację Edukacji Społecznej
Akademicką Poradnię Prawną, prowadzoną przez Fundusz Pomocy Studentom.
http://www.akademickaporadniaprawna.pl/
Fundację Academia Iuris
Porad udzielają rzecznicy konsumentów
https://www.uokik.gov.pl/rzecznicy.php
Państwowa Inspekcja Pracy (za pośrednictwem infolinii udzielane są porady z zakresu prawa pracy)
http://www.bip.pip.gov.pl/pl/bip/porady_wszystkie
Ważne: Co do zasady organizacje pozarządowe prowadzą strony internetowe, na których udostępniają swoje dane teleadresowe. Warto skontaktować się z wybraną organizacją i upewnić co do zakresu pomocy jaką aktualnie oferuje.
Poradnictwo psychologiczne
Poradnictwo psychologiczne i otoczenie wsparciem osób w kryzysie jest niezwykle ważne.
Towarzyszy ono często pozostałym rodzajom poradnictwa, dopełniając pomoc i czyniąc ją kompletną, a tym samym najbardziej efektywną.
Obecnie w Polsce realizowany jest pilotaż programu Centrów Zdrowia Psychicznego – miejsc, do których może udać się każda osoba z problemem natury psychicznej i otrzymać bezpłatną pomoc.
W broszurze informacyjnej poświęconej działalności tych ośrodków Rzecznik Praw Pacjenta pisze, że pomoc zostanie udzielona „niezależnie czy będą to problemy osobiste związane z utratą bliskiej osoby, myśli samobójcze, trudności z pogodzeniem się z chorobą np. nowotworową, AIDS lub stwardnieniem rozsianym, czy nawet kłopoty z bezsennością i tak uzyskamy tam profesjonalną pomoc do-pasowaną do naszych potrzeb.”
Z takiej pomocy skorzystać może nie tylko osoba pełnoletnia, ale również członkowie jej rodziny, a nawet bliscy i znajomi pacjentów z zaburzeniami psychicznymi. Centrum Zdrowia Psychicznego to również miejsce, w którym pomoc znajdą osoby, które opuściły szpital psychiatryczny.
Więcej informacji dostępnych jest na stronie internetowej Rzecznika Praw Pacjenta:
https://rpp.gov.pl/A także w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego oraz w jego kolejnych wersjach zmieniających.
Ważne: Centra Zdrowia Psychicznego udzielają pomocy wyłącznie osobom pełnoletnim.
Pomoc nie znajdzie w nich osoba uzależniona oraz osoba, wobec której zastosowano środek zabezpieczający w postaci detencji psychiatrycznej
1 A. S. Bartnik, K. J. Kowalska, Nieodpłatna pomoc prawna, Wolters Kluwer 2019.
Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018 – 2030
