Stan faktyczny

Skarżący LM jest obywatelem państwa trzeciego przebywającym nielegalnie na terytorium Belgii. Wobec skarżącego wydana została decyzja nakazująca powrót. Skarżący jest rodzicem dorosłego dziecka cierpiącego na poważną chorobę (niedokrwistość sierpowata wymagająca operacji chirurgicznej w celu zapobieżenia paraliżowi). W postępowaniu ustalono, że obecność skarżącego jest niezbędna ze względów medycznych dla dziecka.

Skarżący wniósł odwołanie od decyzji nakazującej powrót, a centrum pomocy społecznej (CPAS/OCMW) cofnęło mu prawo do pomocy socjalnej w trakcie postępowania odwoławczego. Skarżący zakwestionował cofnięcie tej pomocy, podnosząc, że wykonanie decyzji nakazującej powrót wobec niego naraziłoby jego chore dziecko na poważne i nieodwracalne pogorszenie stanu zdrowia.

Pytanie prejudycjalne

Sąd odsyłający zapytał Trybunał, czy art. 5, 13 i 14 Dyrektywy powrotnej (2008/115/WE), interpretowane w świetle art. 7, 19 ust. 2, 21 i 47 Karty Praw Podstawowych UE, stoją na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które nie przewiduje zaspokojenia podstawowych potrzeb obywatela państwa trzeciego, który:

• wniósł odwołanie od decyzji nakazującej powrót;
• jest rodzicem dorosłego dziecka cierpiącego na poważną chorobę;
• którego obecność jest niezbędna dla tego dziecka ze względów medycznych;
• przy czym na etapie odwołania od decyzji nakazującej powrót wykonanie tej decyzji wobec wspomnianego obywatela mogłoby narazić jego dziecko na poważne pogorszenie stanu zdrowia.

Rozstrzygnięcie Trybunału

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że Dyrektywa powrotna (2008/115/WE), interpretowana w świetle Karty Praw Podstawowych, wymaga od państw członkowskich, aby w trakcie postępowania odwoławczego, w którym zbadano, czy wykonanie decyzji nakazującej powrót mogłoby narazić daną osobę na poważne ryzyko poważnego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia, zapewnione zostały podstawowe potrzeby zainteresowanego.

Trybunał nawiązał do wcześniejszego wyroku w sprawie Abdida przeciwko Belgii (C-562/13, 2014), rozszerzając jego zastosowanie na sytuację, w której ryzyko naruszenia praw podstawowych dotyczy nie bezpośrednio osoby, wobec której wydano decyzję o powrocie, ale jej małoletniego (w sprawie Abdida) lub dorosłego (w niniejszej sprawie) dziecka wymagającego opieki rodzicielskiej ze względów zdrowotnych.

Znaczenie wyroku

Wyrok stanowi ważne rozwinięcie orzecznictwa TSUE w zakresie ochrony praw podstawowych w postępowaniach dotyczących powrotu nielegalnie przebywających cudzoziemców. Potwierdza, że państwa członkowskie nie mogą cofnąć pomocy socjalnej osobom, wobec których wydano decyzję nakazującą powrót, jeśli wykonanie tej decyzji mogłoby – nawet pośrednio, przez pozbawienie opieki – narazić osoby trzecie pozostające pod ich opieką na poważne naruszenie praw gwarantowanych Kartą.