Prawo przyjazne obywatelowi
Projekt „Prawo przyjazne obywatelowi” realizowany był w latach 2021–2023. Projekt sfinansowany został przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Programu Funduszu Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.
Teksty prawne stanowią główny element komunikacji pomiędzy prawodawcą a adresatem normy, czyli obywatelem. Hermetyczny, rozbudowany język prawa sprawia ludziom coraz większe problemy w rozumieniu decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych. Celem projektu było działanie na rzecz uproszczenia języka prawnego i prawniczego oraz podniesienia poziomu świadomości prawnej obywateli.
Projekt opierał się na dwóch płaszczyznach. Pierwsza skupiona była na merytorycznej dyskusji pracowników naukowych i ekspertów związanych z legislacją, jako pole wymiany myśli nt. jasności i zrozumiałości języka prawnego. Druga płaszczyzna opierała się na badaniach empirycznych, których wynikiem był raport podsumowujący analizę kluczowych problemów językowych w stosowaniu prawa.
W ramach projektu zrealizowano m.in.:
- otwarty kurs „Logika dla prawników w aspekcie praktycznym”
- badanie empiryczne dotyczące poziomu zrozumiałości języka prawnego i prawniczego wśród obywateli
- kampanię społeczno-informacyjną (webinaria, artykuły eksperckie, media społecznościowe)
- warsztaty praktyczne z zakresu stosowania prostego języka prawnego
- opracowanie rekomendacji ws. kierunkowych zmian systemu kształcenia prawników i urzędników państwowych
Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Programu Funduszu Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021 – 2030
[RAPORT] Inflacja prawa
Zapraszamy do zapoznania się z raportem "Inflacja prawa" opracowanym przez mgr Martę Gastoł. Jurydyzacja bywa określana jako „regulacja przez ustawodawcę nieomal każdej jego dziedziny, tak jakby bez tego nie mogło się ono normalnie rozwijać i tak jakby...
[RAPORT] Administracja publiczna wobec obywateli – w kierunku prawa przyjaznego obywatelowi
Zapraszamy do zapoznania się z raportem "Administracja publiczna wobec obywateli – w kierunku prawa przyjaznego obywatelowi" opracowanym przez mgr. Michała Pietrzaka. W aktach prawnych, literaturze, doktrynie i żargonie prawniczym występuje pojęcie „prawa do dobrej...
Esej o języku prawa – prof. Artur Kotowski
Zapraszamy do zapoznania się z "Esejem o języku prawa" autorstwa prof. Artura Kotowskiego. Autor jest profesorem uczelni i kierownikiem Katedry Teorii i Filozofii Prawa Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Napisał...
Określoność prawa
Kornelia Góźdź Określoność prawa W myśl zasady dostatecznej określoności przepisy prawa powinny być zrozumiałe i jasne. Te dwa przymioty skutkują na to, w jakim stopniu prawo jest pewne, natomiast sama pewność wynika z przewidywalności prawa. Aby wyjaśnić...
Retroaktywność i retrospektywność prawa podatkowego z perspektywy konstytucyjnej zasady poprawnej legislacji podatkowej i ochrony interesów w toku
Paweł Bobrowicz[1] Dekodowana z ogólnej klauzuli demokratycznego państwa prawnego i funkcjonalnie związana z zasadą ochrony praw słusznie nabytych – zasada ochrony interesów w toku, nakazuje chronić zaufanie podatnika, który zakładając stabilność wcześniejszych...
Jak sformułowania w aktach prawnych wpływają na społeczeństwo, obywatela. Podstawowe pojęcia z zakresu szkolnictwa wyższego oraz przykłady ich stosowania
Beata Zbarachewicz Terminy takie jak „szkoła wyższa”, „uniwersytet” czy „student” są powszechni używane przez obywateli. Według danych GUS na 31 grudnia 2022 roku w Polsce działało 359 uczeni, na których studiowało 1223,6 tys. osób[1]. Zasady funkcjonowania...
Zakres regulacji rozporządzenia a ochrona praw podstawowych
Dr Kamil Stępniak Zgodnie z § 115 zasad techniki prawodawczej w rozporządzeniu zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym)[1]. Niniejsza regulacja jest w sposób oczywisty...
Konstytucyjne granice swobody legislacyjnej ustawodawcy
Dr Kamil Stępniak Swoboda legislacyjna ustawodawcy nie jest nieograniczona i nie można traktować jej jako władzy nieskrępowanej. Oczywiście należy wskazać, że to parlament jest jedynym organem właściwy do stanowienia prawa w formie ustaw[1]. Natomiast zasadnym jest...
Problemy interpretacyjne tekstu prawnego na przykładzie orzecznictwa podatkowego
Monika Zięba Problemy interpretacyjne tekstu prawnego na przykładzie orzecznictwa podatkowego Wykładnia przepisów prawnych, znana również jako interpretacja prawna, obejmuje szereg działań mających na celu ustalenie prawidłowego znaczenia normy prawnej zawartej w...
Implementacja dyrektyw unijnych na przykładzie dyrektyw ATAD i ATAD 2
Monika Zięba Implementacja dyrektyw unijnych na przykładzie dyrektyw ATAD i ATAD 2 Prawo unijne jest jednym z elementów dynamicznego procesu integracji państw i narodów europejskich, odgrywa istotną rolę w kształtowaniu jednolitego rynku oraz harmonizacji standardów...