Berkman v. Rosja 46712/15

Art.5 §1 EKPCz

1. Każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Nikt nie może być pozbawiony wolności, z wyjątkiem następujących przypadków i w trybie ustalonym przez prawo:

a)  zgodnie z prawem pozbawienia wolności w wyniku skazania przez właściwy sąd;

b)  zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania w przypadku niepodporządkowania się wydanemu zgodnie z prawem orzeczeniu sądu lub w celu zapewnienia wykonania określonego w ustawie obowiązku;

c)  zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania w celu postawienia przed właściwym organem, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zagrożonego karą lub jeśli jest to konieczne w celu zapobieżenia popełnienia takiego czynu lub uniemożliwienia ucieczki po jego dokonaniu;

d)  pozbawienia nieletniego wolności na podstawie zgodnego z prawem orzeczenia w celu ustanowienia nadzoru wychowawczego lub zgodnego z prawem pozbawienia nieletniego wolności w celu postawienia go przed właściwym organem;

e)  zgodnego z prawem pozbawienia wolności osoby w celu zapobieżenia szerzeniu przez nią choroby zakaźnej, osoby umysłowo chorej, alkoholika, narkomana lub włóczęgi;

f)  zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania osoby w celu zapobieżenia jej nielegalnemu wkroczeniu na terytorium państwa lub osoby, przeciwko której toczy się postępowanie o wydalenie lub ekstradycję.

2. Każdy, kto został zatrzymany, powinien zostać niezwłocznie i w zrozumiałym dla niego języku poinformowany o przyczynach zatrzymania i o stawianych mu zarzutach.

3. Każdy zatrzymany lub aresztowany zgodnie z postanowieniami ustępu 1 lit. c) niniejszego artykułu powinien zostać niezwłocznie postawiony przed sędzią lub innym urzędnikiem uprawnionym przez ustawę do wykonywania władzy sądowej i ma prawo być sądzony w rozsądnym terminie albo zwolniony na czas postępowania. Zwolnienie może zostać uzależnione od udzielenia gwarancji zapewniających stawienie się na rozprawę.

4. Każdy, kto został pozbawiony wolności przez zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności i zarządzenia zwolnienia, jeżeli pozbawienie wolności jest niezgodne z prawem.

5. Każdy, kto został pokrzywdzony przez niezgodne z treścią tego artykułu zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo do odszkodowania.

Art. 11 EKPCz

„1. Każdy ma prawo do swobodnego, pokojowego zgromadzania się oraz do swobodnego
stowarzyszania się, włącznie z prawem tworzenia związków zawodowych i przystępowania do nich dla ochrony swoich interesów.
2. Wykonywanie tych praw nie może podlegać innym ograniczeniom niż te, które określa ustawa i które są konieczne w społeczeństwie demokratycznym z uwagi na interesy bezpieczeństwa państwowego lub publicznego, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwu, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Niniejszy przepis nie stanowi przeszkody w nakładaniu zgodnych z prawem ograniczeń w korzystaniu z tych praw przez członków sił zbrojnych, policji lub administracji państwowej.”

Art. 14 EKPCz

„Korzystanie z praw i wolności wymienionych w niniejszej konwencji powinno być zapewnione bez dyskryminacji wynikającej z takich powodów, jak płeć, rasa, kolor skóry, język, religia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź z jakichkolwiek innych przyczyn.”

Naruszenie art. 5 §1 EKPCz [jednomyślnie]

Naruszenie art. 11 EKPCz [jednomyślnie]

Naruszenie art. 11 w zw. z art.14 EKPCz [jednomyślnie]

Naruszenie art. 14 EKPCz [jednomyślnie]

Pod koniec września 2013 grupa aktywistów LGBT poinformowała władze Sankt Petersburga o planowanym przez nich na październik tego samego roku wydarzeniu („dzień coming outu”) – miało w nim uczestniczyć ok.150 osób.

Następnie władze przekazały informacje policji, a ta delegowała na to wydarzenie 540 policjantów, w tym również tych z jednostek specjalnych, aby pilnowali przemarszu. Nie podjęto żadnych innych kroków w celu zagwarantowania bezpieczeństwa tamże – w dniu, gdy miał się odbyć przemarsz nie było m.in. barierek ochronnych.

W dniu przemarszu aktywiści nie mogli zebrać się w umówionym miejscu, ponieważ napotkali kontrmanifestantów blokujących miejsce zbiórki – było ich ponad stu, dodatkowo przejawiali agresywne zachowania. Poproszono o pomoc policję, jednak ta długo nie reagowała; finalnie aresztowała kilku kontrmanifestantów jednak prędko ich wypuściła, a ci wrócili na przemarsz i kontynuowali swoje zachowania.

Chwilę przed godziną czternastą policja dokonała kolejnych aresztowań, jednak nie kontrmanifestantów, a demonstrantów – zarzucono im łamanie porządku publicznego przez używanie niewłaściwego (wulgarnego) słownictwa – dwanaście aktywistów osób zostało przewiezionych na komisariat (finalnie w trakcie całego zajścia aresztowanych z powodu złamania porządku publicznego zostało 93 osoby, które następnie zostały przewiezione na trzy komisariaty i wypuszczone).

W odniesieniu do Skarżącej, została ona aresztowana z powodu nieprzestrzegania porządku publicznego, używania wulgarnego języka w stosunku do policjantów, spisano zarzuty w protokole a  Skarżąca go podpisała z adnotacją że się z nim nie zgadza.

Skarżąca w lutym 2014 roku wniosła pozew cywilny o odszkodowanie przeciw policjantom i Ministerstwu Spraw Wewnętrznych, pozew ten został odrzucony z powodu przekroczenia terminów i nieprawidłowej formy, od czego Skarżąca się odwołała – sąd apelacyjny jednak utrzymał w mocy decyzję sądu niższej instancji. Skarga kasacyjna również została odrzucona.

W wyniku biernej postawy władz policyjnych, uczestnicy wydarzenia walczący z dyskryminacją ze względu na orientację seksualną sami stali się ofiarami homofobicznych ataków, którym władze nie zapobiegły.(§57)

Funkcjonariusze policji zatrzymali Skarżącą i innych uczestników spotkania z powodu rzekomego używania wulgarnego języka. Aresztowanie Skarżącej uniemożliwiło jej udział w publicznym wydarzeniu, dlatego to działanie policji stanowiło ingerencję w jej prawa gwarantowane przez art. 11 Konwencji. (§ 59)

Biorąc pod uwagę, że zachowanie Skarżącej miało wyraźnie pokojowy charakter, ​​powody, na które powoływały się władze krajowe w celu zatrzymania, były niewystarczające by uzasadnić, że Skarżąca nie mogła dalej uczestniczyć w wydarzeniu. (§ 61)

Navalnyy i Yashin v. Rosja (76204/11)

Lashmankin i inni v. Rosja (57818/09)

S., V. i A. v. Dania (35553/12)

Kodeks Wykroczeń Administracyjnych Federacji Rosyjskiej z 30 grudnia 2001r.

-Art. 27.2

-Art. 27.3