Le Mailloux v. Francja 18108/20

Rodzaj orzeczenia

decyzja

Data

03.12.2020

Skład Trybunału

Komitet

Przedmiot

Odpowiedzialność państwa za ograniczone działania podjęte w związku pandemią SARS-CoV-2

Wzorce Kontroli

Art. 2 EKPCz

„1. Prawo każdego człowieka do życia jest chronione przez ustawę. Nikt nie może być umyślnie pozbawiony życia, wyjąwszy przypadki wykonania wyroku sądowego skazującego za przestępstwo, za które ustawa przewiduje taką karę.

2. Pozbawienie życia nie będzie uznane za sprzeczne z tym artykułem, jeżeli nastąpi w wyniku bezwzględnego koniecznego użycia siły:

a) w obronie jakiejkolwiek osoby przed bezprawną przemocą;

b) w celu wykonania zgodnego z prawem zatrzymania lub uniemożliwienia ucieczki osobie pozbawionej wolności zgodnie z prawem;

c) w działaniach podjętych zgodnie z prawem w celu stłumienia zamieszek lub powstania.”

Art. 3 EKPCz

„Nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu.”

Art. 8 EKPCz

„1. Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji.

2. Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności osób.”

Art. 10 EKPCz

„1. Każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe. Niniejszy przepis nie wyklucza prawa Państw do poddania procedurze zezwoleń przedsiębiorstw radiowych, telewizyjnych lub kinematograficznych.

2. Korzystanie z tych wolności pociągających za sobą obowiązki i odpowiedzialność może podlegać takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jakie są przewidziane przez ustawę i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpieczeństwa państwowego, integralności terytorialnej lub bezpieczeństwa publicznego ze względu na konieczność zapobieżenia zakłóceniu porządku lub przestępstwu, z uwagi na ochronę zdrowia i moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób oraz ze względu na zapobieżenie ujawnieniu informacji poufnych lub na zagwarantowanie powagi i bezstronności władzy sądowej.”

Rozstrzygnięcie

Skarga niedopuszczalna ratione personae

Stan faktyczny

Skarżący jest obywatelem francuskim cierpiącym na niesprecyzowane w skardze ciężkie schorzenie.

W związku z pandemią SARS-CoV-2 władze francuskie przyjęły m.in. ustawy dotyczące stanu zagrożenia oraz wydały szereg rozporządzeń. Niezadowoleni z ograniczonych środków podjętych przez państwo, lokalny związek zawodowy lekarzy (SMAER) wraz z kilkoma osobami fizycznymi złożyli do Rady Stanu wniosek o zabezpieczenie na gruncie prawa administracyjnego. Wnioskodawcy domagali się zapewnienia pracownikom służby zdrowia masek typu FFP2 i FFP3, maskek chirurgicznych dla całej populacji oraz masowych badań przesiewowych. Chcieli również m.in. upoważnienia lekarzy i szpitali do przepisywania i stosowania hydroksychlorochiny i azytromycyny. Skarżący przyłączył się do wniosku 26 marca.

28 marca wniosek o ustanowienie zabezpieczenia został odrzucony.

Główne tezy

Państwo ma pozytywny obowiązek ochrony życia i integralności fizycznej osób znajdujących się pod jego jurysdykcją, w tym w zakresie zdrowia publicznego. (§ 9)

Skarżący musi być w stanie wykazać, że bezpośrednio doświadczył skutków działania będącego przedmiotem skargi. (§ 10)

Actio popularis nie występuje na gruncie system konwencyjnego. Aby móc wykazać status ofiary w rozumieniu Konwencji, należy uprawdopodobnić naruszenie Konwencji w zakresie osobiście dotyczącym Skarżącego. (§ 11)

Biorąc pod uwagę, że skarżący nie przekazał szczegółów dotyczących swojej choroby ani potencjalnego wpływu niedociągnięć ze strony państwa na jego zdrowie i życie prywatne, nie można go uznać za potencjalną ofiarę naruszenia. (§ 13)

Odszkodowanie

Koszty postępowania

Powiązane sprawy

Lopes de Sousa Fernandes v. Portugalia

Vasileva v. Bułgaria

Winterstein i inni v. Francja

Akty normatywne

Ustawa nr 2020-290 z dnia 23 marca 2020 o stanie zagrożenia w związku z epidemią covid-19

Ustawa nr 2020-546 z dnia11 maja 2020 przedłużająca stan zagrożenia epidemiologicznego oraz uzupełniająca dotychczasowe przepisy

Słowa kluczowe

Covid-19; pandemia; koronawirus; status ofiary; actio popularis

Wyrok ETPC

http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-206611

Krótkie streszczenie

Po nieudanym wniosku o zabezpieczenie, Skarżący pozwał władze francuskie za niewystarczające działania w związku z epidemią SARS-CoV-2. Jak ETPCz odniósł się do skargi?

*Przemyślenia własne