Wyrok TSUE z dnia 28 października 2020 r., Marvin M. v Kreis Heinsberg, C-112/19

PRZEDMIOT

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgericht Aachen (sąd administracyjny w Akwizgranie, Niemcy). Sprawa dotyczy wykładni art. 2 ust. 1 i art. 11 ust. 1 i 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy. Pytania prejudycjalne dotyczą zakresu obowiązku wzajemnego uznawania praw jazdy, gdy prawo jazdy zostało uzyskane w drodze wymiany (a nie egzaminu), a wymiana nastąpiła po cofnięciu prawa jazdy przez państwo pierwotnego wydania.

ROZSTRZYGNIĘCIE

(1) Czy art. 2 ust. 1 dyrektywy 2006/126/WE należy interpretować w ten sposób, że zasada wzajemnego uznawania ma zastosowanie również do prawa jazdy wydanego w wyniku wymiany na podstawie art. 11 ust. 1 tej dyrektywy? (2) Czy państwo członkowskie może odmówić uznania wymienionego prawa jazdy na podstawie art. 11 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2006/126/WE, jeżeli wymiana nastąpiła po cofnięciu prawa jazdy przez państwo pierwotnego wydania? (3) Czy można odmówić uznania prawa jazdy, jeżeli na podstawie niebudzących wątpliwości informacji można ustalić, że w chwili wymiany prawa nie było materialnego uprawnienia do kierowania pojazdami?

(1) Artykuł 2 ust. 1 dyrektywy 2006/126/WE należy interpretować w ten sposób, że zasada wzajemnego uznawania, bez jakichkolwiek formalności, ma zastosowanie do prawa jazdy wydanego w następstwie wymiany zgodnie z art. 11 ust. 1 tej dyrektywy, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w tej dyrektywie. (2) Artykuł 11 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2006/126/WE należy interpretować w ten sposób, że przepis ten zezwala państwu członkowskiemu na odmowę uznania prawa jazdy uzyskanego w drodze wymiany, jeżeli w chwili tej wymiany uprawnienie do kierowania pojazdami wynikające z pierwotnego prawa jazdy było już cofnięte przez państwo, które je wydało, a w szczególności gdy posiadacz złożył wniosek o wymianę, wiedząc o zamiarze cofnięcia uprawnienia.

STAN FAKTYCZNY

Pan Marvin M., posiadacz niemieckiego prawa jazdy (kategorie AM, B i T), w dniu 9 czerwca 2016 r. podczas kontroli drogowej został zatrzymany za kierowanie pojazdem pod wpływem narkotyków. Dnia 20 września 2016 r. organ Kreis Heinsberg zawiadomił go o zamiarze cofnięcia prawa do kierowania pojazdami. Pan M. poinformował organ, że nie zamieszkuje już w Niemczech, i dnia 13 października 2016 r. złożył deklarację zamieszkania w Holandii, gdzie dnia 1 listopada 2016 r. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy.

Dnia 9 listopada 2016 r. Kreis Heinsberg cofnął uprawnienie do kierowania pojazdami i nakazał zwrot prawa jazdy. Holenderskie organy, po sprawdzeniu europejskiej bazy danych praw jazdy RESPER (w której wpis o cofnięciu nie pojawił się jeszcze w dniu 14 listopada 2016 r.), dnia 17 listopada 2016 r. wydały panu M. holenderskie prawo jazdy w zamian za prawo jazdy niemieckie. O tej wymianie Kreis Heinsberg został poinformowany pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. Po poinformowaniu go o cofnięciu przez Kreis Heinsberg uprawnienia do kierowania pojazdem, holenderskie organy podtrzymały w dniu 4 stycznia 2017 r. ważność wydanego prawa jazdy.

Dnia 17 stycznia 2017 r. podczas kolejnej kontroli drogowej policja stwierdziła, że pan M. nie ma ważnego uprawnienia do prowadzenia pojazdów w Niemczech. Decyzją z dnia 5 września 2017 r. Kreis Heinsberg stwierdził, że holenderskie prawo jazdy nie uprawnia pana M. do kierowania pojazdami w Niemczech. Pan M. zaskarżył tę decyzję do Verwaltungsgericht Aachen, który skierował pytania prejudycjalne do TSUE.

GŁÓWNE TEZY

• Zasada wzajemnego uznawania praw jazdy na podstawie art. 2 ust. 1 dyrektywy 2006/126/WE ma zastosowanie zarówno do praw jazdy wydanych po zdanym egzaminie, jak i do praw jazdy wydanych w wyniku wymiany na podstawie art. 11 ust. 1 tej dyrektywy. Przepis nie wprowadza rozróżnienia ze względu na tryb uzyskania prawa jazdy (nb. 24–27).
• Artykuł 11 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2006/126/WE pozwala na odmowę uznania prawa jazdy uzyskanego w drodze wymiany, jeżeli w chwili wymiany uprawnienie do kierowania pojazdami zostało już cofnięte przez państwo, które wydało prawo jazdy pierwotne. Nie narusza to zasady wzajemnego uznawania, gdyż przepis ten stanowi jej wyjątek (nb. 28–36).
• Baza danych RESPER zawiera informacje wymieniane przez państwa członkowskie zgodnie z art. 15 dyrektywy 2006/126/WE. Jeżeli do bazy nie wpisano jeszcze cofnięcia uprawnienia, nie można z tego wyciągać wniosku o ważności prawa jazdy. Holenderskie organy wydające prawo jazdy w drodze wymiany działały w dobrej wierze, lecz nie wpływa to na uprawnienia niemiecich organów do odmowy uznania (nb. 31–36).
• Złożenie wniosku o wymianę prawa jazdy z wiedzą o trwającej procedurze cofnięcia uprawnienia, w celu uniknięcia skutków tej procedury, może być zakwalifikowane jako nadużycie prawa i stanowi dodatkową podstawę do odmowy uznania (nb. 37–41).

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

Brak – Trybunał postanowił rozstrzygnąć sprawę bez opinii.

POWIĄZANE SPRAWY

• Wyrok z dnia 26 czerwca 2008 r., Zerche i in., C-334/06 do C-336/06, EU:C:2008:367 – odmowa uznania prawa jazdy na podstawie niebudzących wątpliwości informacji
• Wyrok z dnia 26 czerwca 2008 r., Wiedemann i Funk, C-329/06 i C-343/06, EU:C:2008:366 – zasada wzajemnego uznawania praw jazdy
• Wyrok z dnia 23 kwietnia 2015 r., Aykul, C-260/13, EU:C:2015:257 – domniemanie spełnienia warunków wydania prawa jazdy
• Wyrok z dnia 26 października 2017 r., I, C-195/16, EU:C:2017:815 – zakres zasady wzajemnego uznawania

AKTY PRAWNE

Dyrektywa 2006/126/WE: Parlament Europejski i Rada, 20 grudnia 2006 r., w sprawie praw jazdy

Przepisy mające znaczenie dla sprawy: art. 2 ust. 1 (wzajemne uznawanie praw jazdy), art. 11 ust. 1 (wymiana prawa jazdy), art. 11 ust. 4 (odmowa wydania i odmowa uznania prawa jazdy), art. 15 (wymiana informacji, baza RESPER).

SŁOWA KLUCZOWE

prawo jazdy; wzajemne uznawanie; wymiana prawa jazdy; cofnięcie prawa do kierowania pojazdami; nadużycie prawa; dyrektywa 2006/126/WE; bezpieczeństwo ruchu drogowego; RESPER

LINK DO WYROKU

Wyrok TSUE z dnia 28 października 2020 r., C-112/19 (Kreis Heinsberg) – EUR-Lex