Wyrok TSUE z dnia 28 października 2020 r., BY v CX, C-637/19

PRZEDMIOT

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Svea Hovrätt – Patent- och marknadsöverdomstolen (szwedzki sąd apelacyjny ds. patentów i rynku). Sprawa dotyczy wykładni art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym – w szczególności pojęcia „publiczne udostępnianie”. Pytanie dotyczy tego, czy przesłanie drogą elektroniczną do sądu chronionego prawem autorskim dzieła jako dowodu w postępowaniu sądowym stanowi „publiczne udostępnianie” w rozumieniu tego przepisu.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Czy art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „publicznego udostępniania” obejmuje przesłanie drogą elektroniczną do sądu chronionego prawem autorskim dzieła jako dowodu w postępowaniu sądowym między osobami prywatnymi?

Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „publicznego udostępniania” nie obejmuje przesłania drogą elektroniczną do sądu chronionego prawem autorskim dzieła jako dowodu w postępowaniu sądowym między osobami prywatnymi.

STAN FAKTYCZNY

BY i CX to dwie osoby prywatne prowadzące własne strony internetowe w Szwecji. W toku sporu sądowego między nimi CX przesłał drogą elektroniczną do sądu kopię strony internetowej BY (zawierającą tekst i fotografię) jako dowód w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z zasadą jawności postępowania obowiązującą w prawie szwedzkim dokumenty sądowe, w tym złożone dowody, są dostępne dla opinii publicznej.

BY twierdził, że przysługują mu prawa autorskie do fotografii zamieszczonej na jego stronie internetowej i że jej przesłanie do sądu przez CX – bez jego zgody – stanowi naruszenie tych praw. Szwedzki sąd pierwszej instancji stwierdził co prawda naruszenie, ale oddalił powództwo o odszkodowanie z powodu braku udowodnienia szkody. BY wniósł apelację do szwedzkiego Sądu Apelacyjnego ds. Patentów i Rynku, który skierował do TSUE cztery pytania prejudycjalne dotyczące zakresu pojęcia „publicznego udostępniania” i „publicznej dystrybucji” w kontekście przekazywania chronionych dzieł jako dowodów sądowych.

GŁÓWNE TEZY

• Pojęcie „publicznego udostępniania” w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE wymaga spełnienia dwóch przesłanek: (1) aktu udostępnienia oraz (2) udostępnienia go „publiczności”. Pojęcie „publiczności” oznacza nieokreśloną liczbę potencjalnych odbiorców i zakłada dość dużą liczbę osób (nb. 22–23).
• Sąd jako odbiorca chronionego dzieła przesłanego w charakterze dowodu stanowi jasno określoną i zamkniętą grupę osób pełniących służbę publiczną, a nie nieokreśloną liczbę potencjalnych odbiorców. W konsekwencji przesłanie dzieła do sądu nie spełnia warunku „publiczności” (nb. 24–29).
• Dyrektywa 2001/29/WE nie narusza przepisów prawa krajowego dotyczących dostępu do dokumentów publicznych. Ewentualne dalsze udostępnienie dokumentów złożonych jako dowód przez sam sąd – na podstawie krajowych przepisów o jawności – stanowi odrębną czynność, za którą odpowiada sąd, nie strona składająca dowód (nb. 30).
• Prawo własności intelektualnej chronione na podstawie art. 17 ust. 2 Karty praw podstawowych UE nie ma charakteru bezwzględnego i musi być wyważone z innymi prawami podstawowymi, w tym z prawem do skutecznego środka zaskarżenia (art. 47 Karty). Przyjęcie, że złożenie dowodu narusza prawa autorskie, poważnie naruszyłoby prawo do sądu (nb. 31–34).
• Wykładnia art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE wyłączająca przesyłanie dowodów sądowych z zakresu pojęcia „publicznego udostępniania” zapewnia sprawiedliwą równowagę między interesami uprawnionych z tytułu praw autorskich a ochroną interesów użytkowników i interesem publicznym, szczególnie w środowisku elektronicznym (nb. 31–35).

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

Opinia rzecznika generalnego G. Hogana z dnia 3 września 2020 r. – 62019CC0637 – EUR-Lex

POWIĄZANE SPRAWY

• Wyrok z dnia 31 maja 2016 r., Reha Training, C-117/15, EU:C:2016:379 – definicja „publiczności” jako nieokreślonej liczby potencjalnych odbiorców
• Wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., VCAST, C-265/16, EU:C:2017:953 – pojęcie „publiczności” w środowisku cyfrowym
• Wyrok z dnia 29 lipca 2019 r., Pelham i in., C-476/17, EU:C:2019:624 – równoważenie prawa do własności intelektualnej z innymi prawami podstawowymi
• Wyrok z dnia 19 grudnia 2019 r., Nederlands Uitgeversverbond i Groep Algemene Uitgevers, C-263/18, EU:C:2019:1111 – dystrybucja a publiczne udostępnianie

AKTY PRAWNE

Dyrektywa 2001/29/WE: Parlament Europejski i Rada, 22 maja 2001 r., w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym

Przepisy mające znaczenie dla sprawy: art. 3 ust. 1 (prawo do publicznego udostępniania), art. 4 ust. 1 (prawo do dystrybucji); art. 17 ust. 2 Karty praw podstawowych UE (prawo do własności intelektualnej), art. 47 Karty praw podstawowych UE (prawo do skutecznego środka zaskarżenia i dostępu do sądu).

SŁOWA KLUCZOWE

prawo autorskie; publiczne udostępnianie; pojęcie „publiczności”; dowody sądowe; postępowanie sądowe; równoważenie praw podstawowych; prawo do sądu; jawność postępowania; dyrektywa 2001/29/WE

LINK DO WYROKU

Wyrok TSUE z dnia 28 października 2020 r., C-637/19 (BY v CX) – EUR-Lex