Wyrok TSUE z dnia 8 października 2020 r., C-360/19, Crown Van Gelder BV przeciwko Autoriteit Consument en Markt (ACM)

PRZEDMIOT

Wniosek prejudycjalny dotyczący wykładni art. 37 ust. 11 dyrektywy 2009/72/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Sprawa dotyczyła pojęcia „strony składającej skargę” w kontekście pozasądowego rozstrzygania sporów przez krajowy organ regulacyjny.

Sąd odsyłający: College van Beroep voor het bedrijfsleven (Administracyjny Sąd Apelacyjny ds. Handlu i Przemysłu, Niderlandy)

Przedmiot wykładni: Art. 37 ust. 11 dyrektywy 2009/72/WE

ROZSTRZYGNIĘCIE

Czy art. 37 ust. 11 dyrektywy 2009/72 należy interpretować w ten sposób, że przepis ten przyznaje prawo złożenia skargi do organu regulacyjnego wobec operatora krajowej sieci przesyłowej (operatora systemu przesyłowego) również stronie, której instalacja nie jest bezpośrednio podłączona do sieci tego operatora systemu przesyłowego, lecz jedynie do regionalnej sieci (systemu dystrybucji), do której przesył energii elektrycznej zostaje przerwany wskutek awarii krajowej sieci (systemu przesyłowego) zasilającej tę regionalną sieć (system dystrybucji)?

Artykuł 37 ust. 11 dyrektywy 2009/72/WE należy interpretować w ten sposób, że organ regulacyjny nie może odrzucić skargi złożonej przez odbiorcę końcowego wobec operatora systemu przesyłowego po awarii w tym systemie z tego powodu, że instalacja tego odbiorcy końcowego jest podłączona nie bezpośrednio do systemu przesyłowego, lecz jedynie do systemu dystrybucji zasilanego przez ten system.

STAN FAKTYCZNY

W dniu 27 marca 2015 r. doszło do poważnej awarii w rozdzielni Diemen 380 kV (Niderlandy), będącej częścią sieci wysokiego napięcia eksploatowanej przez TenneT TSO BV. Awaria spowodowała kilkugodzinny brak zasilania w dużej części prowincji Noord-Holland i fragmentu prowincji Flevoland.

Crown Van Gelder BV, spółka prowadząca papiernię w Velsen-Noord, była podłączona do sieci dystrybucyjnej zarządzanej przez Liander NV, która z kolei zasilana była z sieci wysokiego napięcia TenneT TSO. W wyniku awarii papiernia utraciła zasilanie i poniosła szkody.

Spółka złożyła skargę do ACM (Organ ds. Konsumentów i Rynku), żądając stwierdzenia, że TenneT TSO nie podjął wszelkich działań możliwych w celu zapobieżenia przerwie w przesyle energii. ACM w decyzji z 30 kwietnia 2018 r. odrzucił skargę jako niedopuszczalną z uwagi na brak bezpośredniego stosunku prawnego między Crown Van Gelder a TenneT TSO – spółka nie była podłączona do sieci TenneT, nie zawarła z nim umowy i nie otrzymywała od niego faktur. Crown Van Gelder zaskarżyła tę decyzję.

GŁÓWNE TEZY

• Pojęcie „strony składającej skargę” w rozumieniu art. 37 ust. 11 dyrektywy 2009/72 wymaga interpretacji autonomicznej i jednolitej w całej UE, z uwzględnieniem nie tylko brzmienia przepisu, ale też jego kontekstu i celów dyrektywy (nb. 21).
• Z brzmienia art. 37 ust. 11 dyrektywy 2009/72 nie wynika, by kompetencja organu regulacyjnego była uzależniona od istnienia bezpośredniego stosunku prawnego między skarżącym a operatorem systemu. Użycie słowa „każdy” (ang. „any”) wskazuje na szeroki zakres tego pojęcia (nb. 22-24).
• W niektórych wersjach językowych przepisu użyto pojęć wskazujących raczej na zainteresowanego niż na stronę umowy: niem. „Betroffene” (osoba dotknięta), port. „interessado” (osoba zainteresowana) (nb. 24).
• Dyrektywa 2009/72 zmierza do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów i dostępu do mechanizmów rozstrzygania sporów dla wszystkich. Ograniczenie prawa złożenia skargi wyłącznie do odbiorców bezpośrednio podłączonych do sieci przesyłowej byłoby niezgodne z tymi celami (nb. 26-30).
• Operatorzy systemów przesyłowych mają obowiązki wobec ogółu użytkowników systemu energetycznego, nie tylko tych bezpośrednio podłączonych do ich sieci. Ograniczenie dostępu do organu regulacyjnego osłabiałoby jego zdolność do nadzoru nad wykonywaniem tych obowiązków (nb. 31-32).

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

Opinia RG G. Pitruzelli z dnia 4 czerwca 2020 r.: Curia – opinia w C-360/19

POWIĄZANE SPRAWY

• Wyrok z 23 stycznia 2020 r., Energiavirasto, C-578/18, EU:C:2020:35 – kompetencje organu regulacyjnego w zakresie rozstrzygania sporów
• Wyrok z 19 grudnia 2019 r., GRDF, C-236/18, EU:C:2019:1120 – autonomiczna wykładnia pojęć prawa UE

AKTY PRAWNE

Dyrektywa 2009/72/WE: Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej

Kluczowe przepisy:

• 37 ust. 11 – prawo złożenia skargi do organu regulacyjnego
• 37 ust. 1 lit. b), h), m) – zadania organu regulacyjnego
• 3 ust. 7 – ochrona odbiorców końcowych
• 36 lit. g) – cel ochrony konsumenta
• 32 ust. 2 – dostęp stron trzecich i rozstrzyganie sporów

SŁOWA KLUCZOWE

rynek wewnętrzny energii elektrycznej, organ regulacyjny, skarga, operator systemu przesyłowego, system dystrybucji, odbiorca końcowy, ochrona konsumenta, awaria sieci elektroenergetycznej, dostęp do sądu

Link do wyroku: Curia – C-360/19 (PL)